Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hormonen

Progesteron: wat het hormoon na de eisprong doet en hoe de uitslag per cyclusfase wordt gelezen

Progesteron is volgens de NVKC, de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, een hormoon dat voornamelijk in de eierstokken wordt gemaakt, en tijdens een zwangerschap in grote hoeveelheden in de placenta (moederkoek). Na de eisprong maakt het lichaam progesteron om de baarmoederwand klaar te maken voor de innesteling van een eventuele bevruchte eicel.

Progesteron volgt in de cyclus volgens de NVKC een vast patroon, met een piek in de tweede helft, de luteale fase; stijgt en daalt het niet volgens dat patroon, dan kan dat betekenen dat er geen eisprong is geweest of geen menstruatie. Hoeveel progesteron er in het bloed zit, laat alleen een bloedtest zien.

Voor de luteale fase geven de laboratoria sterk verschillende ondergrenzen: 3,8 nmol/l bij Unilabs, 5,82 nmol/l bij Star-SHL, 10,6 nmol/l bij Diagnostiek voor U en 13,1 nmol/l in de toelichting van Certe.

Richttijd 24 uur, schatting Richttijd: maximaal 24 uur na bloedafname (schatting).

Progesteron is een hormoon dat na de eisprong vooral in de eierstokken wordt gemaakt en de baarmoederwand klaarmaakt voor een bevruchte eicel. De normaalwaarde hangt af van de cyclusfase en verschilt sterk per laboratorium: de ondergrens in de luteale fase, de tweede helft van de cyclus na de eisprong, is 3,8 nmol/l bij Unilabs, 5,82 bij Star-SHL, 10,6 bij Diagnostiek voor U en 13,1 bij Certe.

  • Een progesteronuitslag die past bij de luteale fase is volgens de NVKC een aanwijzing dat er een eisprong is geweest.
  • De Britse NICE-richtlijn adviseert progesteron te meten halverwege de tweede helft van de cyclus: op dag 21 bij een cyclus van 28 dagen, en later bij een langere cyclus.
  • Bij mannen is progesteron laag; Unilabs hanteert tot 1,6 nmol/l.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
nmol/l
0,18 46,3 nmol/l
Referentiewaarden per groep, in nmol/l
Man < 0,47 nmol/l
0,47
Vrouw · Folliculair < 0,62 nmol/l
0,62
Vrouw · Ovulatie 0,18–13,2 nmol/l
0,18 13,2
Vrouw · Luteaal 13,1–46,3 nmol/l
13,1 46,3
Vrouw · Postmenopauzaal < 0,4 nmol/l
0,4
0,18 46,3 nmol/l

Bijsluiterwaarde: 5e-95e percentiel per subgroep (n = 147 mannen; 142 postmenopauzaal; 85 folliculair; 81 ovulatie; 85 luteaal). Waarden onder de detectiegrens van de test (0,159 nmol/l) worden gerapporteerd als "< 0,159"; bij mannen, postmenopauzale vrouwen en in de folliculaire fase ligt het 5e percentiel daaronder, dus is er geen ondergrens. Het tijdstip van prikken bepaalt de uitslag: een midluteale progesteronbepaling hoort ongeveer 7 dagen voor de verwachte menstruatie (cycluslengte min 7 dagen), niet op een vaste dag 21 — bij een cyclus van 35 dagen is dag 21 nog folliculair. Vlak voor de menstruatie daalt progesteron weer. Een hormoonreferentiewaarde is assay-specifiek; deze waarden gelden voor de Roche Elecsys-methode.

Bron: Roche Diagnostics Referentiepopulatie: Roche referentiecohort (Elecsys Progesterone III bijsluiter)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.

Progesteron: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in nmol/l
Star-shl · Vrouw · folliculaire fase 0,181–2,840 nmol/l
0,181 2,84
Star-shl · Vrouw · ovulatoire fase 0,385–38,100 nmol/l
0,385 38,1
Star-shl · Vrouw · luteale fase 5,82–75,90 nmol/l
5,82 75,9
Star-shl · Vrouw · een grens, geen bereik · na de overgang < 0,401 nmol/l
0,401
Unilabs · Vrouw · 14 jaar en ouder · folliculaire fase 0–1 nmol/l
0 1
Unilabs · Vrouw · 14 jaar en ouder · luteale fase 3,8–50,6 nmol/l
3,8 50,6
Unilabs · Vrouw · 14 jaar en ouder · na de overgang 0,0–0,6 nmol/l
0 0,6
Unilabs · Man 0,0–1,6 nmol/l
0 1,6
Certe · Vrouw · een grens, geen bereik · folliculaire fase < 0,62 nmol/L
0,62
Certe · Vrouw · ovulatoire fase 0,18–13,20 nmol/L
0,18 13,2
Certe · Vrouw · luteale fase 13,1–46,3 nmol/L
13,1 46,3
Certe · Vrouw · 50 jaar en ouder 0,1–0,5 nmol/L
0,1 0,5
Certe · Man · 12 jaar en ouder 0,2–0,6 nmol/L
0,2 0,6
Diagnostiek voor U · Vrouw · een grens, geen bereik · folliculaire fase < 4,5 nmol/L
4,5
Diagnostiek voor U · Vrouw · luteale fase 10,6–81,0 nmol/L
10,6 81
Diagnostiek voor U · Vrouw · een grens, geen bereik · na de overgang < 2,3 nmol/L
2,3
0 89,1 nmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Progesteron: wat deze test meet

De progesterontest meet de concentratie progesteron in serum of plasma in nanomol per liter (nmol/l). Star-SHL meet met een elektrochemiluminescentie-immunoassay en Unilabs met een competitieve immunoassay, en volgens de NVKC kunnen waarden van laboratorium tot laboratorium verschillen.

Progesteron: waarom deze waarde ertoe doet

Progesteron wordt volgens de NVKC gemeten om bij vrouwen de eisprong vast te stellen en om bij zwangere vrouwen een mogelijke buitenbaarmoederlijke zwangerschap of vroege miskraam op te sporen. Een uitslag die past bij de waarden van de luteale fase is volgens de NVKC een aanwijzing dat er een eisprong is geweest.

Progesteron: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Uitslag
Richttijd: maximaal 24 uur na bloedafname (schatting).
In welke test
Bloedtest zwangerschap · €99,- · Hormoontest vrouw · €129,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Progesteron: zo bereid je je voor

  1. Heb je een cyclus? Kies de juiste dag

    Nodig

    Heb je een menstruatiecyclus? Laat dan bloed afnemen 7 dagen vóór je volgende verwachte menstruatie; is die onregelmatig, prik dan wekelijks tot je menstruatie begint. Zonder cyclus telt elke dag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

Progesteron: wanneer is meten zinvol?

Progesteron wordt volgens de Britse NICE-richtlijn bij een vruchtbaarheidsonderzoek halverwege de tweede helft van de cyclus gemeten: op dag 21 van een cyclus van 28 dagen. Bij een langere cyclus kan de meting in een vruchtbaarheidsonderzoek volgens NICE later nodig zijn, bijvoorbeeld op dag 28 van een cyclus van 35 dagen, en daarna wekelijks tot de volgende menstruatie begint.

Progesteron: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage progesteron in de luteale fase kan volgens de NVKC betekenen dat er geen eisprong is geweest. Na de overgang is progesteron laag: Star-SHL geeft dan minder dan 0,401 nmol/l en Unilabs 0,0 tot 0,6 nmol/l.

Hoge waarden

Een hoge progesteron komt voor in de luteale fase en tijdens de zwangerschap: volgens de NVKC stijgt progesteron in de zwangerschap tot 50 tot 1440 nmol/l, met extra sterke stijgingen bij een meerlingzwangerschap. In zeldzame gevallen wordt de test volgens de NVKC met andere tests aangevraagd om defecten in de aanmaak van steroïdhormonen vast te stellen.

Progesteron: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Geen eisprong

    Als progesteron in de cyclus niet stijgt en daalt volgens het normale patroon, kan dat betekenen dat er geen eisprong is geweest, geen menstruatie, of allebei.

  • Hard sporten, ondergewicht of overgewicht

    De kans op een eisprong kan kleiner zijn bij heel hard sporten, snel afvallen, te weinig wegen of overgewicht, en zonder eisprong blijft progesteron in de tweede helft van de cyclus laag.

  • Bloed op een andere cyclusdag

    Progesteron dat vóór de tweede helft van de cyclus wordt gemeten, ligt lager dan de waarde voor de luteale fase; de Britse NICE-richtlijn adviseert halverwege de tweede helft te meten, op dag 21 van een cyclus van 28 dagen en bij een langere cyclus later, bijvoorbeeld op dag 28 van een cyclus van 35 dagen.

  • Na de overgang

    Na de overgang is progesteron laag; Star-SHL hanteert dan minder dan 0,401 nmol/l.

  • Een vroege zwangerschap die niet goed verloopt

    Als progesteron in de vroege zwangerschap onvoldoende stijgt, kan dat een extra aanwijzing zijn voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een vroege miskraam.

Wat de waarde verhoogt

  • Na de eisprong

    Progesteron volgt een vast patroon in de cyclus, met een piek in de tweede helft, de luteale fase, na de eisprong.

  • Zwangerschap

    Tijdens de zwangerschap stijgt progesteron en ligt het tussen 50 en 1440 nmol/l, met extra sterke stijgingen bij een meerlingzwangerschap.

  • Progesteron als medicijn

    Progesteron dat als medicijn wordt gegeven, bijvoorbeeld vaginaal bij een vruchtbaarheidsbehandeling, wordt in het bloed gemeten.

Progesteron: leefstijl en deze waarde

Een progesteronuitslag bespreekt u met uw huisarts, samen met de cyclusdag waarop het bloed is afgenomen. Stress, heel hard sporten, zwaar werk, snel veel afvallen, te weinig wegen en overgewicht kunnen volgens Thuisarts de kans op een eisprong verkleinen.

Progesteron: veelgestelde vragen

Bewijst een normale progesteronwaarde dat er een eisprong is geweest?

Een progesteronuitslag die bij de luteale waarden past, noemt de NVKC een aanwijzing dat er een eisprong is opgetreden. Volgens de NVKC is een eisprong aangetoond wanneer progesteron ergens in de tweede helft van de cyclus boven een bepaalde concentratie uitkomt, een grens die meestal rond 40 tot 50 nmol/l ligt.

Verschilt de normaalwaarde van progesteron per laboratorium?

Ja, de normaalwaarde van progesteron verschilt per laboratorium, en volgens de NVKC kunnen ook andere eenheden worden gebruikt. Als ovulatoire waarde noemt Unilabs bijvoorbeeld 15 nmol/l, met de toevoeging dat die waarde kan worden aangehouden.

Wat doet progesteron in de zwangerschap?

Progesteron stijgt volgens de NVKC tijdens de zwangerschap, en later in de zwangerschap maakt vooral de placenta het. Een onvoldoende stijging in de vroege zwangerschap kan volgens de NVKC een extra aanwijzing zijn voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een vroege miskraam.

Progesteron: bronnen

  1. Roche Diagnostics. Elecsys Progesterone III, Method Sheet 07027699500 V 9.0, 2024-10 (CE). Material 07027699190 (cobas e 402 / e 801). Verwachte waarden: 5e-95e percentiel ("based on a central 90 % interval"). (opgehaald 2026) elabdoc-prod.roche.com
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: Progesteron, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. NHG, Thuisarts.nl: Ik wil onderzoeken waarom ik nog niet zwanger ben, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) thuisarts.nl
  8. NICE guideline NG257, Fertility problems: assessment and treatment, published 31 March 2026, consulted 2026-10-06. (opgehaald 2026) nice.org.uk
  9. Gao H, et al. Strengthened luteal phase support for patients with low serum progesterone on the day of frozen embryo transfer in artificial endometrial preparation cycles. Reprod Biol Endocrinol 2021;19:60. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Uitslag zonder beoordeling door een arts

Je ontvangt je waarden met eenheid en referentiebereik. Een beoordeling door een arts hoort niet bij deze site. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.

Progesteron

€34,-