ANA (antinucleaire antistoffen): wat een positieve uitslag wel en niet zegt
Antistoffen zijn volgens MedlinePlus eiwitten die het afweersysteem maakt om lichaamsvreemde stoffen zoals virussen en bacteriën te bestrijden. Een antinucleaire antistof valt in plaats daarvan gezonde cellen aan, en heet zo omdat ze zich richt op de kern van de cel. Een paar van die antistoffen in het bloed is volgens MedlinePlus normaal.
Een groot aantal kan volgens MedlinePlus een teken zijn van een auto-immuunziekte, waarbij het afweersysteem per vergissing gezonde cellen van organen en weefsels aanvalt. Een positieve ANA kan volgens MedlinePlus ook passen bij een virusinfectie, bij een andere aandoening zoals kanker of bij bepaalde medicijnen, en sommige gezonde mensen hebben ook antinucleaire antistoffen. Of ze in het bloed zitten, laat alleen een bloedtest zien.
Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor ANA als referentie 'negatief', Unilabs 'niet aantoonbaar'.
Richttijd 48 uur, schatting Richttijd: maximaal 48 uur na bloedafname (schatting).
ANA staat voor antinucleaire antistoffen: antistoffen die zich richten op de kern van gezonde cellen. Een positieve ANA kan volgens MedlinePlus wijzen op een auto-immuunziekte, maar sommige gezonde mensen hebben deze antistoffen ook.
- Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor ANA als referentie 'negatief', Unilabs 'niet aantoonbaar'.
- Een ANA-uitslag alleen kan volgens MedlinePlus geen specifieke ziekte vaststellen.
- Bepaalde medicijnen kunnen volgens MedlinePlus antinucleaire antistoffen geven.
ANA: wat deze test meet
De ANA-test zoekt volgens MedlinePlus naar antinucleaire antistoffen in het bloed. Unilabs bepaalt ANA met een immunofluorescentietest. Certe test bij een positieve screening bij 1:80 verder bij de titerstappen 1:160, 1:320 en 1:640, en voegt bij een nieuwe patiënt met een positieve ANA met aankleuring van de celkern (nucleaire aankleuring) een ENA-test toe.
ANA: waarom deze waarde ertoe doet
ANA is van belang omdat de test volgens MedlinePlus helpt bij het vaststellen van auto-immuunziekten, zoals systemische lupus erythematodes (SLE), reumatoïde artritis, sclerodermie, het syndroom van Sjögren, de ziekte van Addison, auto-immuunhepatitis en schildklierziekten. De uitslag van een ANA-test alleen kan volgens MedlinePlus geen specifieke ziekte vaststellen.
ANA: zo verloopt het bloedonderzoek
- Verwijzing
- Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
- Afname
- Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
- Uitslag
- Richttijd: maximaal 48 uur na bloedafname (schatting).
- Waar
- 650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties
ANA: wanneer is meten zinvol?
Een ANA-test kan volgens MedlinePlus worden aangevraagd bij klachten van een auto-immuunziekte, zoals koorts, huiduitslag, blaren of verkleuring van de huid, vermoeidheid, gewrichtspijn, -stijfheid en -zwelling, spierpijn, gezwollen klieren of buikpijn. Sommige medicijnen kunnen volgens MedlinePlus de uitslag beïnvloeden; stop daar niet zelf mee, maar overleg eerst.
ANA: klachten bij een te hoge of te lage waarde
Lage waarden
Een negatieve ANA betekent volgens MedlinePlus dat er geen antinucleaire antistoffen in het bloed zijn gevonden en dat een auto-immuunziekte minder waarschijnlijk is. Een negatieve uitslag sluit een auto-immuunziekte volgens MedlinePlus niet helemaal uit.
Hoge waarden
Een positieve ANA kan volgens MedlinePlus een teken zijn van systemische lupus erythematodes (SLE), van een andere auto-immuunziekte, van een virusinfectie of van een andere aandoening die antinucleaire antistoffen kan geven, zoals kanker; antistoffen door een virus blijven volgens MedlinePlus meestal maar kort in het bloed. Antinucleaire antistoffen betekenen niet altijd een ziekte: sommige gezonde mensen hebben ze, de hoeveelheid heeft de neiging met de leeftijd toe te nemen, en bepaalde medicijnen kunnen ze geven. Bij een positieve ANA vraagt de zorgverlener volgens MedlinePlus waarschijnlijk meer tests aan om een diagnose te stellen.
ANA: oorzaken van een te lage of te hoge waarde
Wat de waarde verhoogt
-
Systemische lupus erythematodes (SLE)
Een positieve ANA kan een teken zijn van systemische lupus erythematodes.
-
Een andere auto-immuunziekte
Een positieve ANA kan een teken zijn van een ander type auto-immuunziekte.
-
Een virusinfectie
Een virusinfectie kan antinucleaire antistoffen geven, die meestal maar kort in het bloed blijven.
-
Een andere aandoening, zoals kanker
Een andere aandoening die antinucleaire antistoffen kan geven, zoals kanker, kan achter een positieve ANA zitten.
-
Bepaalde medicijnen
Bepaalde medicijnen kunnen antinucleaire antistoffen veroorzaken.
ANA: leefstijl en deze waarde
Bespreek een positieve ANA met uw huisarts en noem daarbij eventuele medicijnen die u gebruikt, omdat sommige medicijnen de uitslag volgens MedlinePlus kunnen beïnvloeden.
ANA: veelgestelde vragen
Betekent een positieve ANA dat ik een auto-immuunziekte heb?
Niet per se: een positieve ANA betekent volgens MedlinePlus niet altijd een ziekte, omdat sommige gezonde mensen antinucleaire antistoffen hebben, en de uitslag van een ANA-test alleen kan geen specifieke ziekte vaststellen.
Hoe wordt een ANA-uitslag gerapporteerd?
Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor een ANA-uitslag als referentie 'negatief' en Unilabs 'niet aantoonbaar'; bij een positieve screening bij 1:80 test Certe verder bij de titerstappen 1:160, 1:320 en 1:640.
ANA: bronnen
- MedlinePlus, ANA (Antinuclear Antibody) Test, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
Uitslag zonder beoordeling door een arts
Je ontvangt je waarden met eenheid en referentiebereik. Een beoordeling door een arts hoort niet bij deze site. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.
ANA
€39,-