Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Amylase normaalwaarde en wat een verhoogde waarde betekent

Amylase is een enzym, een eiwit dat een omzetting in het lichaam versnelt, en het helpt volgens de NVKC, de Nederlandse vereniging voor klinische chemie, suikers uit het voedsel te verteren. Zowel de alvleesklier als de speekselklieren maken het, en een kwart van de amylase in het bloed verlaat het lichaam via de nieren en de urine.

Een sterk verhoogde amylasewaarde kan volgens de NVKC op een acute alvleesklierontsteking wijzen, en een geleidelijk dalende waarde op voortdurende schade aan de alvleesklier. Hoeveel amylase er in het bloed zit, laat alleen een bloedtest zien.

Star-SHL hanteert voor volwassenen van 19 tot en met 50 jaar 28 tot 119 U/l (units per liter), Unilabs voor alle leeftijden 0 tot 107 U/l en Certe vanaf 18 jaar een bovengrens van 107 U/l.

Richttijd maximaal 72 uur, schatting Richttijd: maximaal 72 uur na bloedafname (schatting).

Amylase is een verteringsenzym uit de alvleesklier en de speekselklieren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de laboratoria tussen 107 en 119 U/l.

  • Bij een acute alvleesklierontsteking kan de waarde binnen 12 uur vier tot zes keer zo hoog worden.
  • Een verhoogde waarde wijst niet altijd op de alvleesklier: ook een verminderde nierfunctie en macro-amylase verhogen hem.
  • Diagnostiek voor U meet geen amylase; een aanvraag wordt daar omgezet in lipase.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
27 141 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
6–12 jaar 30–128 u/l
30 128
13–18 jaar 28–120 u/l
28 120
19–50 jaar 28–119 u/l
28 119
51–65 jaar 27–134 u/l
27 134
66–80 jaar 27–141 u/l
27 141
81 jaar en ouder 27–139 u/l
27 139
27 141 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.

Amylase: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 107 u/l bij Unilabs tot 119 u/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Iedereen · 19–50 jaar 28–119 U/l
28 119
Star-shl · Iedereen · 51–65 jaar 27–134 U/l
27 134
Star-shl · Iedereen · 66–80 jaar 27–141 U/l
27 141
Star-shl · Iedereen · 81 jaar en ouder 27–139 U/l
27 139
Unilabs · Iedereen 0–107 U/l
0 107
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 107 U/L
107
0 155,1 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Amylase: wat deze test meet

De amylasetest meet de activiteit van het enzym amylase in het bloed, uitgedrukt in units per liter (U/l). Star-SHL meet in serum, het vocht van gestold bloed, en Unilabs in plasma met heparine, een stof die stolling tegengaat.

Volgens een Cochrane-overzicht bestaan er twee hoofdvormen van amylase, een uit de alvleesklier en een uit de speekselklieren. Ook andere weefsels, zoals de dunne darm en de skeletspieren, maken volgens dat overzicht amylase.

Amylase: waarom deze waarde ertoe doet

Een sterk verhoogd amylase kan volgens de NVKC op een acute alvleesklierontsteking wijzen. Een verhoogd amylase wijst volgens de NVKC niet noodzakelijk op problemen met de alvleesklier, want ook een verminderde nierfunctie verhoogt de waarde, omdat de nieren dan minder amylase met de urine uitscheiden.

Voor de diagnose van een acute alvleesklierontsteking geldt volgens een Cochrane-overzicht meestal een amylase of lipase van minstens drie keer de bovengrens, samen met passende buikpijn of beeldvorming.

Amylase: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Uitslag
Richttijd: maximaal 72 uur na bloedafname (schatting).
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Amylase: wanneer is meten zinvol?

Amylase wordt volgens de NVKC, de Nederlandse vereniging voor klinische chemie, gemeten om vast te stellen of iemand een alvleesklierontsteking of een andere aandoening van de alvleesklier heeft, bijvoorbeeld bij ernstige buikpijn, koorts, verminderde eetlust of misselijkheid. De NVKC noemt ook het controleren van het effect van de behandeling van sommige vormen van alvleesklierkanker.

Amylase: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag amylase in bloed en urine kan volgens de NVKC wijzen op schade aan de alvleeskliercellen die amylase maken. Bij een chronische alvleesklierontsteking volgt op een aanvankelijke stijging na verloop van tijd een daling, als de schade voortduurt.

Langdurig overmatig alcoholgebruik, trauma, galstenen of een erfelijke aandoening zoals cystic fibrose (taaislijmziekte) kunnen volgens de NVKC tot zo'n chronische ontsteking leiden.

Hoge waarden

Bij een acute alvleesklierontsteking kan amylase verhoogd zijn, en volgens een Cochrane-overzicht kenmerkt die ontsteking zich door een plotselinge, aanhoudende en hevige pijn in de bovenbuik, die vaak naar de rug uitstraalt. Volgens een Amerikaans overzichtsartikel komen daar vaak misselijkheid en braken bij.

Zulke pijn is een reden om meteen een arts te bellen. Een lichte verhoging kan volgens de NVKC voorkomen bij veel aandoeningen in de bovenbuik, en ook galstenen en alvleesklierkanker kunnen amylase verhogen.

Amylase: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Chronische alvleesklierontsteking

    Als de schade aan de alvleesklier aanhoudt, daalt amylase geleidelijk nadat de waarde eerst gestegen was.

  • Langdurig overmatig alcoholgebruik

    Alcohol kan leiden tot een chronische alvleesklierontsteking, met een dalende amylase als gevolg.

  • Cystic fibrose

    Deze erfelijke aandoening kan een chronische alvleesklierontsteking veroorzaken en zo de amylase verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Acute alvleesklierontsteking

    Binnen 12 uur kan amylase vier tot zes keer zo hoog zijn als normaal en na succesvolle behandeling daalt het binnen enkele dagen.

  • Galstenen

    Galstenen kunnen de amylase in het bloed verhogen.

  • Alvleesklierkanker

    Ook bij kanker van de alvleesklier kan amylase verhoogd zijn.

  • Verminderde nierfunctie

    Een deel van de amylase verlaat het lichaam via de nieren, dus als die minder goed werken blijft er meer in het bloed.

  • Macro-amylase

    Amylase die aan andere eiwitten vastzit wordt slecht door de nieren uitgescheiden; dit is goedaardig en geeft geen klachten.

Amylase: leefstijl en deze waarde

Bespreek een verhoogd amylase met een arts, ook als u geen klachten hebt.

Galstenen en alcohol zijn volgens een Cochrane-overzicht de twee belangrijkste oorzaken van een acute alvleesklierontsteking, de aandoening waar een sterk verhoogd amylase op kan wijzen.

Amylase: veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen amylase en lipase?

Amylase en lipase zijn allebei enzymen van de alvleesklier, maar lipase is volgens een Amerikaans overzichtsartikel gevoeliger en specifieker voor een acute alvleesklierontsteking, onder meer omdat amylase ook uit de speekselklieren komt. Beide tests samen aanvragen voegt volgens een ander overzicht weinig tot niets toe aan de diagnose van een acute alvleesklierontsteking.

Wat is macro-amylase?

Macro-amylase is amylase dat in het bloed vastzit aan andere eiwitten en daardoor slecht via de nieren wordt uitgescheiden, zodat de amylasewaarde in het bloed verhoogd is. Volgens de NVKC is het een goedaardige aandoening die zonder klachten verloopt.

Hoe snel stijgt amylase bij een alvleesklierontsteking?

Bij een acute alvleesklierontsteking stijgt amylase volgens een Cochrane-overzicht meestal binnen 6 tot 24 uur, piekt het na 48 uur en daalt het in de 5 tot 7 dagen daarna naar normaal of bijna normaal.

Waarom verschilt de normaalwaarde van amylase per laboratorium?

De normaalwaarde van amylase verschilt per laboratorium omdat de gemeten hoeveelheid volgens de NVKC afhangt van de standaardisatie van de testmethode. Zo hanteert Star-SHL voor volwassenen van 19 tot en met 50 jaar een bovengrens van 119 U/l en Unilabs voor alle leeftijden 107 U/l.

Amylase: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. NVKC, Alles over testen: Amylase, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Richttijd 48 uur, schatting

Volledig bloedonderzoek

Twintig waarden uit één afname: lever, nieren, vetten, suiker, bloedbeeld, schildklier, ijzer en ontsteking.

ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Alkalische Fosfatase Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Hemoglobine Hematocriet Erythrocyten Leukocyten MCV Trombocyten TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Ferritine CRP (C-Reactief Proteïne)
€199,-

Uitslag zonder beoordeling door een arts

Je ontvangt je waarden met eenheid en referentiebereik. Een beoordeling door een arts hoort niet bij deze site. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.

Amylase

€16,-