Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Ontsteking

SAA (serum amyloïd A): het ontstekingseiwit uit de lever en amyloïdose

Serum amyloïd A (SAA) is een eiwit dat levercellen volgens het pathologielaboratorium van Leeds Teaching Hospitals (NHS) afgeven in de acute fase van een ontsteking. SAA is volgens dezelfde bron ook de voorloper van de vezels van amyloïd A, die bij amyloïdose in het lichaam worden gevonden.

Bij veel ontstekingsziekten, bijvoorbeeld reumatoïde artritis, stijgt de hoeveelheid SAA in het bloed volgens Leeds sterk. Tot 10% van de mensen met aanhoudend hoge SAA-waarden kan volgens Leeds uiteindelijk AA-amyloïdose ontwikkelen. Alleen een bloedtest laat de SAA-waarde zien.

Unilabs hanteert voor SAA een grens van onder 4 mg/l.

Richttijd 48 uur, schatting Richttijd: maximaal 48 uur na bloedafname (schatting).

Serum amyloïd A (SAA) is een eiwit dat levercellen in de acute fase van een ontsteking afgeven, en de voorloper van de amyloïd A-vezels bij amyloïdose. Bij veel ontstekingsziekten stijgt SAA volgens Leeds Teaching Hospitals sterk.

  • Unilabs hanteert voor SAA een grens van onder 4 mg/l.
  • Tot 10% van de mensen met aanhoudend hoge SAA-waarden kan volgens Leeds uiteindelijk AA-amyloïdose ontwikkelen.
  • SAA-testen worden volgens een review uit 2019 meestal samen met andere biomarkers gebruikt.

SAA (Serum Amyloïd A): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

Referentiewaarden per groep, in mg/l
Unilabs · Iedereen · een grens, geen bereik < 4 mg/l
4
0 4,4 mg/l

Bron: Unilabs

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

SAA (Serum Amyloïd A): wat deze test meet

De SAA-test meet de hoeveelheid serum amyloïd A in het bloed, bij Unilabs en bij Leeds in milligram per liter (mg/l). Unilabs laat SAA met ELISA, een meting met antistoffen, bepalen in het UMC Groningen. Volgens Leeds zijn troebele, geelzuchtige of vetrijke monsters ongeschikt voor de meting.

SAA (Serum Amyloïd A): waarom deze waarde ertoe doet

SAA wordt volgens een review uit 2019 in klinische laboratoria gebruikt als maat voor ontsteking. Volgens die review is SAA, net als CRP een acutefase-eiwit, bij virusinfecties, ernstige acute alvleesklierontsteking en afstotingsreacties na een niertransplantatie doorslaggevender dan CRP. Volgens dezelfde review werken de beschikbare SAA-testen met polyklonale antistoffen, die geen onderscheid maken tussen de vormen van SAA en met veel ontstekingsziekten samenhangen. Daarom worden SAA-testen volgens die review meestal samen met andere biomarkers gebruikt.

SAA (Serum Amyloïd A): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Uitslag
Richttijd: maximaal 48 uur na bloedafname (schatting).
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

SAA (Serum Amyloïd A): wanneer is meten zinvol?

Een SAA-bepaling is volgens Leeds bedoeld voor mensen met een risico op amyloïdose, bijvoorbeeld bij reumatoïde artritis of erfelijke koortssyndromen. De uitslag wordt volgens Leeds beoordeeld samen met de ziektegeschiedenis, de nierfunctie en andere acutefase-eiwitten.

SAA (Serum Amyloïd A): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage SAA-waarde valt onder de grens van Unilabs, die alleen een bovengrens van 4 mg/l geeft. Geen van de bronnen die voor deze pagina zijn gelezen, noemt een oorzaak of een betekenis van een lage SAA.

Hoge waarden

Een hoge SAA-waarde past volgens Leeds bij ontsteking: bij veel ontstekingsziekten, bijvoorbeeld reumatoïde artritis, stijgt SAA sterk. Bij aanhoudend hoge SAA-waarden kan volgens Leeds tot 10% van de mensen uiteindelijk AA-amyloïdose ontwikkelen, al voorspelt de hoogte van SAA volgens Leeds niet of er vezels ontstaan.

SAA (Serum Amyloïd A): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Ontstekingsziekten, bijvoorbeeld reumatoïde artritis

    De hoeveelheid SAA in het bloed stijgt sterk bij veel ontstekingsziekten, bijvoorbeeld reumatoïde artritis.

SAA (Serum Amyloïd A): leefstijl en deze waarde

Een verhoogde SAA bespreekt u met uw huisarts, omdat Leeds aanraadt de uitslag te beoordelen samen met de ziektegeschiedenis, de nierfunctie en andere acutefase-eiwitten.

SAA (Serum Amyloïd A): veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen SAA en CRP?

Volgens een review uit 2019 is SAA bij virusinfecties, ernstige acute alvleesklierontsteking en afstoting na een niertransplantatie doorslaggevender dan CRP, al zijn SAA en CRP volgens die review allebei acutefase-eiwitten. Bij andere aandoeningen, zoals bacteriële infecties, kan SAA samen met CRP en procalcitonine volgens die review meer informatie geven dan elk eiwit alleen.

Betekent een hoge SAA dat iemand amyloïdose krijgt?

Nee, een hoge SAA betekent niet dat iemand amyloïdose krijgt: volgens Leeds kan tot 10% van de mensen met aanhoudend hoge SAA-waarden uiteindelijk AA-amyloïdose ontwikkelen, en voorspelt de hoogte van SAA niet of er vezels ontstaan.

SAA (Serum Amyloïd A): bronnen

  1. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  2. Leeds Teaching Hospitals NHS Trust, Pathology, Amyloid A Protein (SAA), leedsth.nhs.uk, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) leedsth.nhs.uk

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Richttijd 48 uur, schatting

Volledig bloedonderzoek

Twintig waarden uit één afname: lever, nieren, vetten, suiker, bloedbeeld, schildklier, ijzer en ontsteking.

ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Alkalische Fosfatase Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Hemoglobine Hematocriet Erythrocyten Leukocyten MCV Trombocyten TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Ferritine CRP (C-Reactief Proteïne)
€199,-

Uitslag zonder beoordeling door een arts

Je ontvangt je waarden met eenheid en referentiebereik. Een beoordeling door een arts hoort niet bij deze site. Bespreek je uitslag voor uitleg en behandelbeslissingen met je huisarts.

SAA (Serum Amyloïd A)

€49,-